Karadağ’da şirket kurmaya karar verenlerin ilk netleştirmesi gereken konu, Karadağ şirket ortaklık yapısı nasıl kurulacağıdır. Tek başına mı ilerleyeceksiniz, eşinizle ya da iş ortağınızla mı, yoksa Türkiye’deki ekibinizi de paya mı dahil edeceksiniz, bu kararlar hem vergiyi hem oturum iznini hem de ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları etkiler.
Biz dosyayı hazırlarken ortaklık modelini baştan doğru kurmaya önem veriyoruz, çünkü kuruluştan sonra pay dağılımını değiştirmek noter ve tescil masrafı doğuran ayrı bir işlem haline geliyor. Aşağıda en çok sorulan başlıkları sırayla ele alıyoruz.
Karadağ’da ortaklık yapısı ne demek?
Karadağ’da en yaygın şirket türü DOO’dur (limited şirket) ve bu yapıda şirketin sahipliği paylara bölünür. Ortaklık yapısı, kimin ne oranda pay sahibi olduğunu, kararların nasıl alındığını ve kârın nasıl bölüşüleceğini tanımlar. Şirketin günlük yönetiminden sorumlu direktör ise ayrı bir roldür, direktörün ortak olması şart değildir. Bu ayrımı Karadağ’da d.o.o. şirket nedir yazımızda daha geniş anlatıyoruz.
Tek ortaklı DOO mu, çok ortaklı DOO mu?
Her iki model de mümkündür ve ikisi de aynı DOO çatısı altındadır. Tek ortaklı kuruluş, kararların tek elden alındığı, hızlı ilerlemek isteyen girişimciler için pratiktir. Çok ortaklı yapı ise sermayeyi ve sorumluluğu paylaşmak, farklı yetkinlikleri bir araya getirmek isteyenler için uygundur.
- Tek ortaklı DOO: Tüm paylar tek kişide, karar süreci basit, oturum için tek dosya
- İki veya daha çok ortaklı DOO: Paylar bölünür, her ortak kendi oturum sürecini yürütebilir
- Tüzel ortak: Türkiye’deki bir şirketiniz de Karadağ DOO’suna ortak olabilir
Pay oranları nasıl belirlenir?
Pay oranları ortakların koyduğu sermayeye ve aralarındaki anlaşmaya göre serbestçe belirlenir. Eşit ortaklık (örneğin yarı yarıya) sık tercih edilir ama karar kilitlenmesi riskini doğurabilir, bu yüzden tek bir ortağın hakim pay tuttuğu ya da karar mekanizmasının sözleşmeyle netleştirildiği modeller daha sağlıklı işler. Pay oranı, aynı zamanda kâr dağıtımının ve tasfiye durumunda kalan değerin paylaşımının temelidir.
| Model | Pay dağılımı | Kimler için uygun |
|---|---|---|
| Tek ortaklı | Tek kişide %100 | Tek başına ilerleyen girişimci |
| Eşit çok ortaklı | Örneğin %50 – %50 | Güvene dayalı, net rol ayrımı olan ikili |
| Hakim ortaklı | Örneğin %70 – %30 | Karar hızını korumak isteyen ekip |
Ortaklar sözleşmesi neden gerekir?
Yasal kuruluş belgesi payları ve temel hükümleri içerir, ancak ortaklar arasındaki ince dengeleri kapsamaz. Ayrı bir ortaklar sözleşmesi; kâr dağıtım kuralını, bir ortağın ayrılması durumunda payın kime ve hangi fiyata geçeceğini, karar çoğunluklarını ve anlaşmazlık çözümünü yazılı hale getirir. Bu belge olmadan ilerleyen ortaklıklar, sorun çıktığında en çok zorlananlardır, Karadağ’da şirket kurarken yapılan 7 sık hata yazımızda bu konuya da değiniyoruz.
Türk ortak yanında yerel ortak gerekir mi?
Hayır. Karadağ’da DOO kurmak için şirkete Karadağlı bir ortak alma zorunluluğu yoktur. Yabancı yatırımcı şirketin tamamına sahip olabilir, direktör de yabancı olabilir. Bazı ülkelerdeki yerel ortak şartı burada geçerli değildir, bu da Türk girişimciler için önemli bir kolaylıktır. Şirket üzerinden oturuma geçişi Karadağ’da şirket üzerinden oturum izni yazımızda adım adım aktarıyoruz.
Ortaklık yapısı oturum iznini nasıl etkiler?
Her ortak, şirketteki konumuna dayanarak oturum başvurusu yapabilir, dolayısıyla çok ortaklı yapılarda birden fazla kişinin oturuma geçmesi mümkündür. Önemli olan, başvuran kişinin şirketle bağının (ortaklık ya da direktörlük) belgelerde net görünmesidir. Aile olarak taşınıyorsanız, ortaklığı buna göre kurgulamak başvuruları kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Tek ortaklı şirket sonradan çok ortaklıya dönüşür mü?
Evet, yeni ortak alınarak pay devri yapılabilir. İşlem noter ve ticaret sicili üzerinden yürür, bu yüzden küçük bir masraf ve süre doğurur.
Eşler birlikte ortak olabilir mi?
Olabilir. Eşlerin ikisi de pay sahibi olabilir ve her biri kendi oturum sürecini şirket üzerinden yürütebilir.
Türkiye’deki şirketim Karadağ DOO’suna ortak olabilir mi?
Evet, tüzel kişi ortaklık mümkündür. Bu durumda Türk şirketin yetkili belgelerinin apostilli ve çevirili sunulması gerekir.
Direktör mutlaka ortak olmak zorunda mı?
Hayır. Direktör dışarıdan atanabilir, ortak olmayabilir. Ancak oturum planı varsa ortaklık ya da direktörlük bağının kurulması önerilir.
Pay oranı kârı otomatik mi belirler?
Varsayılan olarak kâr pay oranına göre dağıtılır, ancak ortaklar sözleşmesiyle farklı bir dağıtım kararlaştırılabilir.
Ortaklık yapınızı birlikte kuralım
Tek başına mı yoksa ortaklarla mı ilerleyeceğinizi netleştirip size uygun modeli kuralım. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşın, uygun bir yol haritası çıkaralım.
